طراحی تایپوگرافی سه‌بعدی تنها

در این آموزش حرفه‌ای تایپوگرافی سه بعدی در فتوشاپ، مراحل ساخت متن سه بعدی، تنظیم نور، متریال، دوربین و رندر نهایی را کامل و مرحله به مرحله یاد بگیرید.

تایپوگرافی سه‌بعدی در فتوشاپ یکی از جذاب‌ترین روش‌های طراحی برای تبدیل یک نوشته‌ی ساده به اثری حرفه‌ای، حجمی و چشم‌نواز است. در این فرایند، متن از حالت معمولی خارج می‌شود و با استفاده از قابلیت‌های سه‌بعدی فتوشاپ، به یک فرم قابل‌پرداخت با عمق، نور، جنس (Material) و زاویه‌ی دید مناسب تبدیل می‌شود. اگر می‌خواهید با روند اصولی ساخت یک تایپوگرافی سه‌بعدی حرفه‌ای آشنا شوید، در ادامه‌ی این مطلب همراه ما باشید؛ زیرا در این آموزش، تمام مراحل اصلی را به‌صورت کاربردی و مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

آماده‌سازی تایپوگرافی تخت (Flat) دوبعدی

اولین مرحله در آموزش تایپوگرافی سه‌بعدی در فتوشاپ، طراحی و آماده‌سازی نسخه‌ی تخت و دوبعدی تایپوگرافی است. در این بخش باید ابتدا کلمه یا عبارت مورد نظر خود را انتخاب کنید و سپس فونتی را به کار ببرید که از نظر فرم، ضخامت، خوانایی و ساختار کلی، برای تبدیل شدن به حجم سه‌بعدی مناسب باشد. فونت‌هایی که دارای ساختار واضح‌تر، ضخامت کنترل‌شده و انحناهای مناسب هستند، معمولاً در فرایند سه‌بعدی‌سازی نتیجه‌ی بهتری ایجاد می‌کنند.

پس از انتخاب فونت و نوشتن متن، بهتر است لایه‌ی متن را به شکل (Shape) تبدیل کنید تا بتوانید روی فرم حروف کنترل بیشتری داشته باشید. تبدیل متن به شکل باعث می‌شود که حروف از حالت تایپی خارج شوند و به مسیرهای (Paths) قابل ویرایش تبدیل گردند. این موضوع برای طراحی حرفه‌ای اهمیت زیادی دارد، چون در بسیاری از موارد لازم است فرم اصلی حروف متناسب با سبک اثر تغییر داده شود و ساختار آن‌ها به شکل دستی اصلاح شود.

در ادامه‌ی این مرحله، ابزار قلم (Pen) یکی از مهم‌ترین ابزارهای شما خواهد بود. با استفاده از این ابزار می‌توانید بخش‌هایی از حروف را بازطراحی کنید، انحناها را نرم‌تر کنید، گوشه‌ها را تغییر دهید، اتصالات را اصلاح کنید و حتی فرم‌های جدیدی به ترکیب اصلی اضافه کنید. بسیاری از تایپوگرافی‌های حرفه‌ای، تنها با انتخاب فونت ساخته نمی‌شوند، بلکه با ویرایش مسیرها و شخصی‌سازی فرم حروف به نتیجه‌ای خاص و منحصربه‌فرد می‌رسند. هرچه مرحله‌ی آماده‌سازی دوبعدی دقیق‌تر انجام شود، نتیجه‌ی نهایی در مراحل سه‌بعدی نیز تمیزتر، واقعی‌تر و حرفه‌ای‌تر خواهد بود.

سه‌بعدی کردن تایپوگرافی

پس از آماده شدن فرم دوبعدی، نوبت به سه‌بعدی کردن تایپوگرافی می‌رسد. در این مرحله، شکل نهایی که از متن ساخته‌اید به یک شیء (Object) سه‌بعدی در فتوشاپ تبدیل می‌شود تا بتوانید به آن عمق، حجم و ساختار فضایی بدهید. این مرحله پایه‌ی اصلی ساخت تایپوگرافی سه‌بعدی است و مشخص می‌کند که نوشته‌ی شما تا چه اندازه طبیعی، قدرتمند یا ظریف دیده شود.

با تبدیل شکل به شیء سه‌بعدی، فتوشاپ این امکان را در اختیار شما قرار می‌دهد که برای تایپوگرافی عمق ایجاد کنید. این عمق که معمولاً با تنظیمات بُعددهی (Extrusion) کنترل می‌شود، تعیین می‌کند نوشته‌ی شما چقدر در فضا امتداد داشته باشد. اگر مقدار بُعددهی کم باشد، نتیجه‌ی نهایی ظریف‌تر و مینیمال‌تر خواهد بود و اگر عمق بیشتری انتخاب شود، تایپوگرافی ظاهر حجیم‌تر، سنگین‌تر و نمایشی‌تری پیدا می‌کند.

در این بخش باید به تناسب فرم حروف با حجم سه‌بعدی توجه ویژه‌ای داشته باشید. بعضی از فرم‌ها در حالت دوبعدی زیبا هستند اما در زمان حجم‌دادن ممکن است لبه‌های نامنظم، شکست‌های ناخواسته یا بخش‌های سنگین ایجاد کنند. به همین دلیل لازم است بعد از تبدیل به سه‌بعدی، فرم کلی اثر را از زوایای مختلف بررسی کنید و اگر نیاز بود، به مرحله‌ی ویرایش شکل بازگردید و اصلاحات لازم را انجام دهید. سه‌بعدی کردن تایپوگرافی زمانی بهترین نتیجه را می‌دهد که فرم پایه به‌خوبی طراحی و برای حجم‌سازی آماده شده باشد.

تنظیمات تایپوگرافی سه‌بعدی

بعد از ایجاد حجم اصلی، باید تنظیمات مربوط به ساختار سه‌بعدی تایپوگرافی را با دقت انجام دهید. در پنل سه‌بعدی فتوشاپ، بخش‌های مختلفی برای کنترل فرم نهایی وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها لبه‌تراشی (Bevel) است. با کمک این ابزار می‌توانید لبه‌های تایپوگرافی را از حالت کاملاً تیز خارج کنید و به آن‌ها شکست نرم، انحنا یا حالت صیقلی بدهید. این ویژگی نقش بسیار مهمی در طبیعی‌تر شدن تایپوگرافی دارد، زیرا در دنیای واقعی بسیاری از سطوح و حروف سه‌بعدی دارای لبه‌های مطلقاً تیز نیستند.

علاوه بر لبه‌تراشی، تنظیمات مربوط به بُعددهی (Extrusion) نیز باید با دقت انجام شود. عمق بُعددهی باید متناسب با اندازه‌ی حروف، سبک طراحی و زاویه‌ی دوربین انتخاب شود. اگر عمق خیلی زیاد باشد، ممکن است تایپوگرافی بیش از حد سنگین و غیرواقعی دیده شود و اگر خیلی کم باشد، جلوه‌ی سه‌بعدی آن به‌خوبی دیده نخواهد شد. در نتیجه لازم است بین ظاهر بصری و عملکرد ساختاری تعادل مناسبی برقرار کنید.

همچنین در این بخش می‌توانید فرم جلو، پشت و کناره‌های تایپوگرافی را بررسی کنید و در صورت نیاز، هر قسمت را به‌صورت جداگانه تنظیم کنید. گاهی لازم است سطح جلویی نوشته ظاهری نرم‌تر و براق‌تر داشته باشد، در حالی که سطوح جانبی یا عمق تایپوگرافی جلوه‌ای متفاوت پیدا کنند. هرچه این تنظیمات دقیق‌تر انجام شوند، تایپوگرافی نهایی از حالت خام خارج شده و به یک اثر حرفه‌ای نزدیک‌تر می‌شود.

تنظیمات نورها و انواع نورها

نورپردازی یکی از تعیین‌کننده‌ترین بخش‌ها در طراحی تایپوگرافی سه‌بعدی در فتوشاپ است، زیرا حتی اگر فرم و متریال‌ها به‌درستی طراحی شده باشند، بدون نور مناسب نتیجه‌ی نهایی جذاب و واقعی نخواهد شد. در فضای سه‌بعدی فتوشاپ می‌توانید از انواع مختلف نورها استفاده کنید تا ساختار حجم، شکست لبه‌ها، برجستگی‌ها و عمق کار بهتر دیده شود.

نورهای سه‌بعدی در فتوشاپ هرکدام عملکرد متفاوتی دارند. برخی نورها برای روشن کردن کلی صحنه مناسب هستند، برخی برای ایجاد تأکید روی یک بخش خاص استفاده می‌شوند و برخی دیگر برای ساخت سایه و افزایش کنتراست کاربرد دارند. استفاده‌ی درست از این نورها باعث می‌شود تایپوگرافی شما از حالت تخت و مصنوعی فاصله بگیرد و جلوه‌ای طبیعی‌تر پیدا کند. در اغلب پروژه‌ها، ترکیب چند منبع نوری نتیجه‌ی بهتری نسبت به استفاده از یک نور ساده خواهد داشت.

در کنار نورهای اصلی، نور محیطی (Environment Light) نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. این بخش بر نور کلی محیط، بازتاب‌ها و حس عمومی صحنه تأثیر می‌گذارد. اگر نور محیط را به‌درستی تنظیم کنید، جنس سطوح بهتر دیده می‌شوند، بازتاب‌ها طبیعی‌تر می‌شوند و تایپوگرافی در فضای سه‌بعدی باورپذیرتر به نظر می‌رسد. در واقع، تنظیم هوشمندانه‌ی نورهای مستقیم و نور محیطی، یکی از مهم‌ترین عوامل حرفه‌ای شدن خروجی نهایی است.

تنظیمات دوربین

پس از شکل‌گیری حجم و نورپردازی، زاویه‌ی دید دوربین نقش مهمی در نمایش صحیح تایپوگرافی پیدا می‌کند. تنظیم دوربین در فتوشاپ فقط برای تغییر زاویه‌ی نگاه نیست، بلکه برای کنترل پرسپکتیو، تأکید روی فرم، نمایش بهتر عمق و هدایت نگاه مخاطب نیز کاربرد دارد. انتخاب زاویه‌ی مناسب می‌تواند یک تایپوگرافی معمولی را بسیار جذاب‌تر و حرفه‌ای‌تر نشان دهد.

در زمان تنظیم دوربین باید مشخص کنید که قصد دارید تایپوگرافی را از نمای روبه‌رو، زاویه‌ی مایل، نمای نزدیک یا نمای باز نمایش دهید. نمای روبه‌رو برای نمایش خوانایی بیشتر مناسب است، اما نمای زاویه‌دار معمولاً عمق و حجم را بهتر نشان می‌دهد. اگر هدف شما تأکید روی سه‌بعدی بودن اثر باشد، استفاده از زاویه‌ای که هم سطح جلو و هم عمق اثر را نمایش دهد، انتخاب بسیار مناسبی خواهد بود.

علاوه بر زاویه، فاصله‌ی دوربین و میدان دید نیز مهم هستند. اگر دوربین بیش از حد نزدیک باشد، بخشی از فرم دچار اغراق پرسپکتیوی می‌شود و اگر بیش از حد دور باشد، تأثیر حجم کمتر دیده می‌شود. بنابراین لازم است چند زاویه و فاصله‌ی مختلف را بررسی کنید تا به نمایی برسید که هم خوانایی تایپوگرافی حفظ شود و هم جلوه‌ی سه‌بعدی آن به بهترین شکل نمایش داده شود.

تنظیمات متریال‌ها (جنس سطوح)

متریال‌ها ظاهر نهایی سطوح تایپوگرافی را مشخص می‌کنند و نقش بسیار مهمی در حرفه‌ای شدن کار دارند. در فتوشاپ، هر بخش از تایپوگرافی سه‌بعدی می‌تواند جنس (Material) مخصوص به خود را داشته باشد؛ به این معنا که سطح جلویی، کناره‌ها، پشت کار و بخش‌های مختلف حجم می‌توانند از نظر رنگ، درخشندگی، بازتاب و بافت با یکدیگر متفاوت باشند.

در زمان تنظیم جنس سطوح، باید به ویژگی‌هایی مانند رنگ اصلی، میزان براق بودن، قدرت بازتاب، زبری سطح و نورپذیری توجه کنید. اگر می‌خواهید تایپوگرافی حالتی فلزی داشته باشد، باید بازتاب و درخشندگی را بیشتر کنید. اگر هدف شما ساخت سطحی مات‌تر و نرم‌تر باشد، لازم است میزان براقیت را کاهش دهید و زبری سطح را بیشتر در نظر بگیرید. انتخاب جنس مناسب باید با سبک کلی اثر، نورپردازی و حس مورد نظر شما هماهنگ باشد.

یکی از نکات مهم در این مرحله، تفاوت‌گذاری میان سطوح مختلف تایپوگرافی است. در بسیاری از طراحی‌های حرفه‌ای، سطح جلویی حروف ظاهری متفاوت از کناره‌ها دارد تا حجم بهتر دیده شود و مرزها واضح‌تر شوند. این تفاوت می‌تواند از طریق تغییر رنگ، میزان شفافیت، بازتاب یا حتی نوع بافت ایجاد شود. تنظیم درست متریال‌ها باعث می‌شود تایپوگرافی شما از حالت ساده و خام خارج شود و به یک اثر بصری قوی و باکیفیت تبدیل گردد.

پردازش نهایی (Render) و تنظیمات آن

آخرین مرحله در آموزش تایپوگرافی سه‌بعدی در فتوشاپ، پردازش نهایی (Render) صحنه و انجام تنظیمات پایانی است. پردازش نهایی فرایندی است که در آن فتوشاپ تمام اطلاعات مربوط به نور، جنس سطوح، سایه، بازتاب و ساختار سه‌بعدی را محاسبه می‌کند تا تصویر نهایی با بیشترین کیفیت ممکن تولید شود. هرچه تنظیمات قبلی دقیق‌تر انجام شده باشند، نتیجه‌ی این پردازش نیز حرفه‌ای‌تر خواهد بود.

در زمان پردازش باید به کیفیت خروجی، وضوح جزئیات، نرمی سایه‌ها و طبیعی بودن بازتاب‌ها توجه کنید. اگر کیفیت پردازش پایین باشد، بسیاری از زحماتی که در مراحل قبل کشیده‌اید به‌خوبی دیده نخواهند شد. به همین دلیل بهتر است قبل از خروجی نهایی، یک‌بار صحنه را از نظر نور، جنس، لبه‌ها، زاویه‌ی دوربین و تناسب کلی بررسی کنید و در صورت نیاز، اصلاحات لازم را انجام دهید.

پس از پایان پردازش، می‌توانید در صورت نیاز برخی اصلاحات جزئی را نیز در فضای دوبعدی انجام دهید. این اصلاحات ممکن است شامل کنترل کنتراست، بهبود رنگ، تقویت نورها، اصلاح پس‌زمینه یا افزایش وضوح کلی تصویر باشد. البته بهتر است هسته‌ی اصلی کار در همان فضای سه‌بعدی به نتیجه‌ی مناسب برسد و اصلاحات نهایی فقط برای تکمیل کیفیت بصری انجام شوند.

جمع‌بندی

طراحی تایپوگرافی سه‌بعدی در فتوشاپ فرایندی است که از یک متن ساده آغاز می‌شود و با آماده‌سازی دقیق فرم دوبعدی، تبدیل آن به حجم سه‌بعدی، تنظیم ساختار، نورها، دوربین، متریال‌ها و در نهایت پردازش حرفه‌ای به یک اثر چشمگیر و باکیفیت می‌رسد. اگر این مراحل را به‌صورت اصولی و با دقت دنبال کنید، می‌توانید تایپوگرافی‌هایی خلق کنید که هم از نظر بصری جذاب باشند و هم از نظر فنی ساختاری درست و حرفه‌ای داشته باشند. یادگیری این روند به شما کمک می‌کند تا در پروژه‌های گرافیکی خود، از نوشته‌ها تنها به‌عنوان متن استفاده نکنید، بلکه آن‌ها را به عنصر اصلی طراحی تبدیل کنید.