مهندس واقعی کیست؟
1400/12/04پنجمین روز از آخرین ماه سال خورشیدی به نام روز مهندس مزین شده است. همواره در بین مهندسان مختلف این بحث وجود دارد که مهندسان واقعی چه کسانی هستند؟
همهی ما از آن روزی که برای بار اول وارد دانشکده مهندسی شدیم، علاقهمند بودیم که اطرافیانمان ما را با این عنوان صدا کنند! در واقع قرار گرفتن کلمه «مهندس» در کنار ناممان، حس هیجانانگیزی برای ما ایجاد میکرد. اما از این هیجان و اعتبار اجتماعی که بگذریم، مهندس واقعاً به چه معناست؟ وقتی عنوان مهندس به شخصی اطلاق میشود، یعنی آن شخص دارای چه ویژگیهایی است؟ در این مقاله جذاب و متفاوت با من همراه باشید تا پاسخ این سؤالها را بررسی کنیم.
معنی لغوی مهندس
کلمه «مهندس»، شکل معرب و فارسیشدهی واژه «مهندز» است. این کلمه در زبان عربی به معنای «محاسبهکننده» و «اندازهگیرنده» میباشد. بنابراین، مهندس در واقع به شخصی اطلاق میشود که یک محاسبهگر قوی است. امروزه فارغالتحصیلان حدود چهل و پنج رشته مختلف مهندسی، اعم از معماری، عمران، نرمافزار، مهندسی پزشکی، برق، مکانیک و... عنوان مهندس را یدک میکشند. در تمامی این رشتهها، محاسبه و اندازهگیری یکی از ارکان اصلی است که کار را برای شناسایی «مهندس واقعی» سخت میکند. از آنجایی که بررسی تمام این چهل و پنج رشته در یک مقاله از توان من خارج است، به بررسی برخی از متداولترین آنها میپردازم... به راستی مهندس (محاسبهکننده) واقعی کیست؟
عمران و معماری
در دو رشتهی عمران و معماری، اندازهگیری یکی از مهمترین و حیاتیترین بخشهاست. در واقع طراحی معماری یک خانه بدون اندازهگیری دقیق اصلاً ممکن نیست. هیچ بنایی را نمیتوان یافت که بدون اندازهگیری دقیق و کاملاً تصادفی و هردمبیل ساخته شده باشد! پس متوجه شدیم که اندازهگیری اهمیت بسیار بالایی در رشتههای عمران و معماری دارد. اما باید به یک نکته توجه کنیم که این اندازهگیریها عموماً به مراحل اولیه پروژه معطوف هستند و پس از گذر از مرحلهی محاسبهی اولیه، تا انتهای پروژه دیگر محاسبهی آنچنانی و مداومی وجود ندارد. در واقع محاسبه یکی از ارکان مهم این دو رشته است، ولی در تمام مراحل اجرای پروژه حضور پررنگی ندارد.
مهندسی پزشکی
فکر میکنید در رشته مهندسی پزشکی، محاسبه و منطق چه جایگاهی دارد؟ بله! درست حدس زدهاید، بسیاری از دستگاههایی که توسط مهندسان پزشکی تولید میشوند، محاسبات دقیقی را انجام میدهند یا فرآیند ساخت آنها به محاسبات بسیار دقیقی احتیاج دارد. این محاسبات باید کاملاً بینقص انجام شوند، زیرا جان انسانها به آنها وابسته است. این محاسبات از لحاظ حجم کار (و نه اهمیت)، حدود پنجاه درصد از فرآیند ساخت این دستگاهها را شامل میشوند و پنجاه درصد بقیه مربوط به مونتاژ قطعات سختافزاری مانند انواع دیودها، مقاومتها و ... است که باید با لحیمکاری و ابزارهای مختلف روی هم سوار شوند. به طور خلاصه، برای تولید دستگاههای پزشکی، پنجاه درصد کار مربوط به برنامهنویسی و محاسبه است و پنجاه درصد باقیمانده به طراحی سختافزار اختصاص دارد.
طرح گرافیکی خلاقانه تبریک روز برنامه نویسبرق و مکانیک
در رشتههای برق و مکانیک که بیشتر شامل طراحی وسایل و قطعات الکتریکی و اتومبیل است، باز هم محاسبه درصد قابل توجهی از کار را به خود اختصاص میدهد. این محاسبات به دلیل حیاتی بودن عملکرد قطعات، درست مانند مهندسی پزشکی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند و به هیچ عنوان جای آزمون و خطا وجود ندارد؛ زیرا یک اشتباه کوچک میتواند منجر به آسیبهای جبرانناپذیری شود. با این حال، از نظر حجم کار، محاسبات تنها بخش کوچکی را شامل میشوند و ادامه کار بیشتر به پرداخت و کار روی متریالهایی چون فلز، فایبرگلاس و... وابسته است.
جمعبندی تا اینجا
تاکنون رشتههای مختلفی چون معماری، عمران، مکانیک، مهندسی پزشکی و برق را بررسی کردیم. در تمام این رشتهها دیدیم که عملیات محاسبه و منطق از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که جان انسانها به درستی عملکرد این تجهیزات وابسته است. اما از لحاظ حجم عملیاتی، محاسبات تنها بخش محدودی از کل پروژه را در بر میگیرند. در واقع در این رشتهها، کارشناسان دائماً در حال محاسبه نیستند و وظایف متنوع دیگری نیز دارند. در بخش بعدی با من همراه باشید تا مهندسترین مهندسان را به شما معرفی کنم! مهندسانی که کارشان سراسر محاسبه و منطق است و اساساً کاری جز محاسبه انجام نمیدهند!
مهندسی کامپیوتر
برای درک اینکه چرا برنامهنویسان مهندسان واقعی دنیای ما هستند، تنها کافی است به معنای مهمترین ابزار کاری آنها یعنی کامپیوتر توجه کنیم! واژه کامپیوتر (Computer) از فعل (Compute) به معنای «محاسبه کردن» گرفته شده است؛ یعنی وسیلهای که تنها کارش محاسبه است. شاید باورش برای یک شخص غیرنرمافزاری سخت باشد که کامپیوتر به جز محاسبه کاری بلد نیست! در دنیای کامپیوتر تنها صفر و یک وجود دارد و وظیفه کامپیوتر محاسبهی همین صفر و یکها برای اجرای فرمانهاست! تمام کارهای کامپیوتری از جمله باز کردن عکس، وبگردی، برنامهنویسی، طراحی گرافیک، اجرای بازی و ... همگی در دنیایی از صفر و یکها و محاسبات کوچک و بزرگ انجام میشوند.
اکنون به اصل مطلب میرسیم؛ برنامهنویس! برنامهنویس یا متصدی کامپیوتر، شخصی است که دائماً فرمانهای محاسباتی را برای کامپیوتر ارسال میکند. با این توضیحات به این نتیجه میرسیم که برنامهنویس یا مهندس کامپیوتر، دائماً در حال محاسبه است و عملاً کاری جز محاسبه انجام نمیدهد! پس پاسخ به سؤال ابتدای مطلب بسیار ساده است: مهندسان واقعی، مهندسان کامپیوتر هستند!
درباره این طرح گرافیکی (آرتورک)
از آنجایی که در کامپیوتر، صفر و یکها نقش اصلی را بازی میکنند (عدد یک نماد روشن بودن و عدد صفر نماد خاموش بودن است)، در طراحی این آرتورک سعی کردم با خلاقیت، تعدادی از علائم مهم برنامهنویسی مانند آکولاد ({}) و پرانتز () را با رنگهای متضاد به کار ببرم تا مفهوم صفر و یک هر چه بهتر القا و منتقل شود. در انتها، روز مهندس را خدمت همهی مهندسان سرزمینم تبریک عرض نموده و برای آنها آرزوی موفقیت روزافزون دارم!
استفاده از نقطه و پرانتز بسیار خلاقانه بود :) واقعا آفرین بر شما
ممنون از شما، خیلی خوشحالم که مورد استقبال قرار گرفته...