رندرهای مختلف تایپوگرافی سه‌بعدی «عجب»

مقایسه جامع کیفیت رندر، نورپردازی و متریال تایپوگرافی سه‌بعدی فارسی در نرم‌افزارهای Adobe Dimension و Adobe Substance 3D Stager به همراه تجربه عملی طراحی.

در این مطلب به بررسی و مقایسه رندرهای تایپوگرافی سه‌بعدی کلمهٔ فارسی «عجب» می‌پردازم. هدف این نوشته نشان دادن روند طراحی از فتوشاپ تا دو نرم‌افزار سه‌بعدی ادوبی (Adobe Dimension و Adobe Substance 3D Stager)، تحلیل تفاوت‌های نورپردازی، متریال و خروجی نهایی و ارائه نکات عملی برای طراحانی است که می‌خواهند تایپوگرافی فارسی را به شکل سه‌بعدی و با کیفیت تولید کنند. این مقاله هم برای خوانندگانی که دنبال انتخاب ابزار مناسب هستند مفید است و هم برای کسانی که به دنبال بهبود فرآیند کاری و اصلاح نهایی رندر در فتوشاپ‌اند.

پروژه و ایده کلی

ایدهٔ پروژه طراحی یک تایپوگرافی سه‌بعدی از کلمهٔ «عجب» با تاکید بر متریال چوب و جزئیات حکاکی‌مانند بود. هدف خلق حس طبیعی چوب، نمایش لایه‌ها و عمق در حروف و ایجاد بازی نور و سایه‌ای بود که خوانایی کلمه را حفظ کند ولی حس مجسمه‌وار و سه‌بعدی را تقویت کند. به همین دلیل مدل اولیه در محیط دو بعدی آماده شد، به صورت مسیر (path) خروجی گرفت و سپس به نرم‌افزار سه‌بعدی وارد گردید.

فرآیند طراحی در فتوشاپ

شروع کار در فتوشاپ شامل انتخاب فونت یا طراحی دستی حروف، تبدیل به مسیر و اصلاح اتصالات حروف بود تا در مرحلهٔ تبدیل به مدل سه‌بعدی مشکلی از لحاظ نازکی یا برخورد سطوح پیش نیاید. سپس یک نسخه از طرح به عنوان مرجع برای شکل‌دهی اولیه در نرم‌افزار سه‌بعدی صادر شد. در فتوشاپ همچنین تکسچرهای پایه، الگوهای چوبی و مپ‌های نرمال ابتدایی ساخته شد تا بعداً به عنوان ورودی متریال در Stager یا Dimension استفاده شوند.

رندر در Adobe Dimension

نرم‌افزار Adobe Dimension برای طراحان گرافیک که تجربهٔ سه‌بعدی محدودی دارند مناسب است. در این پروژه Dimension خروجی‌ای سریع با نورپردازی ساده، سایه‌های نسبتا نرم و انعکاس کنترل‌شده تولید کرد. متریال چوب در Dimension ظاهر طبیعی و گرمی داشت اما جزئیات ریز مانند ترک‌ها و الگوهای حکاکی به اندازهٔ Stager دقیق نبودند. مزیت Dimension سرعت تنظیم و سهولت استفاده بود؛ معایبش کنترل کمتر روی محیط نورپردازی حرفه‌ای و امکانات محدودتر در تخصیص مپ‌های پیچیده بود.

رندر در Adobe Substance 3D Stager

برنامه Substance 3D Stager تمرکز بیشتری روی واقع‌گرایی و کنترل متریال دارد. در رندر Stager می‌توان متریال‌های پیشرفته‌تر، لایه‌بندی تکسچر، roughness و normal map دقیق‌تر را به کار برد. در خروجی نهایی حس چوب طبیعی‌تر، انعکاس‌های ریز، و عمق بافت‌ها واضح‌تر دیده شد. نورپردازی در Stager امکان ساخت صحنه‌های پیچیده‌تر را می‌دهد و کنترل نرم‌افزار روی آیتم‌های محیط (مانند دیوار، کف و نورهای منطقه‌ای) باعث شد کنتراست و جزئیات حفره‌ها و لبه‌ها بهتر نمایش داده شوند. البته تنظیمات پیچیده‌تر و زمان رندر بالاتر از Dimension از معایبش است.

مقایسه بصری و فنی

از لحاظ نورپردازی، Stager با نورپردازی واقع‌گرایانه‌تر و لایه‌های نور متعدد عمق و کنتراست بهتری ایجاد می‌کند؛ از نظر متریال، متریال چوب در Stager جزئیات بیشتری دارد، در حالی که Dimension برای ساخت متریال‌های ساده و سریع مناسب‌تر است؛ از نظر سرعت و سهولت کار، Dimension سریع‌تر و کاربرپسندتر است و Stager به زمان و مهارت بیشتری نیاز دارد؛ در نتیجه اگر هدف خروجی حرفه‌ای برای چاپ یا قرار در پرتفولیو باشد Stager گزینهٔ بهتری است، اما برای نمونه‌سازی سریع یا تولید تصاویر برای شبکه‌های اجتماعی Dimension مناسب‌تر خواهد بود.

نکات عملی برای بهبود رندر

• از مپ نرمال و roughness دقیق استفاده کن تا بافت چوب طبیعی‌تر نشان داده شود.
• نورهای محیطی (HDRI) با کنتراست متوسط انتخاب کن تا انعکاس‌ها طبیعی شوند.
• در هر دو نرم‌افزار، یک خروجی AOV یا پاس‌های جداگانه بگیر (عمق میدان، نور مستقیم، سایه) تا در فتوشاپ بتوانی اصلاحات هدفمند انجام دهی.
• برای حفظ خوانایی حروف فارسی، ضخامت لبه‌ها و فاصلهٔ بین حروف را در مرحلهٔ مدل‌سازی رعایت کن؛ حروف فارسی گاهی نیاز به اصلاح دستی دارند تا در سه‌بعدی خوانا بمانند.
• در فتوشاپ برای اصلاح نهایی از لایه‌های Curves، Dodge & Burn و اضافه کردن اندکی grain استفاده کن تا تصویر طبیعی‌تر شود.

جمع‌بندی مقایسه Dimension و Stager

اگر دنبال خروجی سریع و ساده هستی که به سرعت قابل اشتراک‌گذاری باشد، Adobe Dimension گزینهٔ خوبی است. اگر کیفیت متریال، نورپردازی حرفه‌ای و واقع‌گرایی اولویت دارد، Adobe Substance 3D Stager ارزش یادگیری و صرف زمان بیشتر را دارد. فتوشاپ در تمام این مراحل نقش یک ابزار تکمیلی و قوی برای آماده‌سازی مسیرها، تکسچرها و اصلاح نهایی رندر را دارد. در نهایت انتخاب بین سرعت و سادگی از یک طرف و کنترل و واقع‌گرایی از طرف دیگر صورت می‌گیرد؛ بهترین راه عملی اغلب ترکیب این ابزارها و استفاده از Strength هر کدام در جای مناسب است.

نگارخانه (5 نگاره)